Historia współczesna

Powojenna Chorwacja otrzymała status republiki w ramach federacji Jugosławii. Stolicą kraju pozostał Belgrad. Prezydent Tito, z pochodzenia Chorwat, na swoją letnią rezydencję wybrał archipelag Brioni w pobliżu Puli, gdzie spędzał 6 miesięcy w roku. W lalach 60. Chorwacja i Słowenia wyprzedziły w rozwoju gospodarczym pozostałe republiki jugosłowiańskie i zażądały przyznania im większej autonomii.
Po smieici Tity w 1980 r. rządy w kraju zostały sparaliżowane, ponieważ prezydentura federacji rotacyjnie z roku na rok z republiki na republikę.
W 1989r. surowe represje, zastosowane wobec albańskiej większości w serbskiej prowincji Kosowo, ponownie wywołały obawy przed hegemonią Serbów i przyspieszyły koniec federacji Jugosławii. W obliczu zmian zachodzących w Europie Wschodniej, wielu Chorwałów poczuło, ze nadszedł czas zmiany rządow komunistów sprawowanych nieprzerwanie od 45 lal. Kwestia autonomii stała się sprawą o którą można było teraz zabiegać. W przeprowadzonych w kwietniu wolnych wyborach Chorwacka Unia Demokratyczna na czele której siał Franjo Tudjman, z łatwością pokonala starą partię komunistyczną 22 grudnia 1990 r. uchwalono nową konstytucję Chorwacji. Zmieniała ona status mieszkających tam Serbów, określając ich jedynie mniejszością narodową.
Ponieważ konstytucja nie gwarantowała praw mniejszościom, wśród silnej 600tysięcznej społeczności etnicznej Serbów, pojawiły się żądania przyznania autonomii i zapewnienia im ochrony przez armię jugosłowieńską (dowodzoną przez serbów). Na początku 1991 serbscy ekstremiści w Chorwacji organizowali liczne prowokacje mające na celu interwencję wojsk federalnych. W referendum z maja 1991 r. (zbojkotowanym przez Serbów) 93% uprawnionych głosowało za niepodległością. Kiedy 25 czerwca 1991 r. Chorwacja ogłosiła niepodległość, serbska enklawa w Krajinie proklamowała swoją niezależność od Chorwacji.

W Krajinie (okolice Knina, na północ od Splitu), Baranji (tereny na północ od Drawy, naprzeciw Osijeku) i w Sławonii (region na zachód od Dunaju) wybuchły ciężkie walki. 180-tysięczna ludowa armia jugosłowiańska, wyposażona w dwa tysiące czołgów i zdominowana przez serbskich komunistów, rozpoczęła interwencję na rzecz własnego rządu wspierając, pod pretekstem zahamowania etnicznych waśni, serbskich bojowników. Po mediacjach przeprowadzonych przez Wspólnotę. Europejską, aby zapobiec rozlewowi krwi, Chorwacja zgodziła się na zawieszenie deklaracji niepodległości na okres 3 miesięcy.

W ciągu trzech miesięcy od 25 czerwca, jedna czwarta Chorwacji znalazła się pod kontrolą serbskiej milicji i armii federalnej. Po 13 lipca, kiedy jugosłowiańskie samoloty wojskowe zaatakowały chorwackie wioski w pobliżu Vukovaru, armia otwarcie przystąpiła do wojny. We wrześniu rząd chorwacki zarządził blokadę 32 federalnych obiektów militarnych w republice, podnosząc tym morale i zdobywając bardzo potrzebny sprzęt wojskowy, w samym Varaźdinie zdobyto prawie 50 czołgów i 60 wozów bojowych. Armii federalnej pozwolono opuścić kraj dopiero po złożeniu broni. W odwecie jugosłowiańska marynarka zablokowała wybrzeże Adriatyku i przystąpiła do oblężenia strategicznie położonego nad Dunajem Vukovaru.
Długotrwałe ostrzeliwanie miast i wiosek przez armię federalną, wywołało panikę wśród mieszkańców. Setki tysięcy ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia domów. Z samego Ilok nad Dunajem wypędzono 10 tysięcy Chorwatów. Bestialstwa, dokonywane przez oddziały serbskie i paramilitarne jednostki chorwackie, zostały szczegółowo udokumentowane przez grupę obserwatorów z Helsinek, zajmujących się przestrzeganiem praw człowieka.
Na początku października 1991 r. armia federalna i milicja czarnogórska przesunęły się pod Dubrownik, protestując przeciwko blokadzie ich garnizonów w Chorwacji.

7 października paląc prezydencki w Zagrzebiu został ostrzelany przez jugosłowiańskie siły powietrzne które próbowały bez powodzenia dokonać zamachu na prezydenta Tudjmana. Ponieważ ataki nasiliły się i rozpoczęto oblężenie Dubrownika, Wspólnota Europejska zarządziła nałożenie sankcji karnych na Serbię i Czarnogórę. 19 listopada bohaterskie miasio Vukovar, po szturmie 600 czołgów i 30 000 żołniezy i krwawym, trwającym trzy miesiące oblężeniu ostatecznie się poddało. W ciągu 3 miesięcy walk w Chorwacji zginęło 10 000 osób, setki tysięcy opuściło swoje miejsce zamieszkania, a wiele domów legło w gruzach.
Lord Carrington, wysłannik Wspólnoty Europejskiej, i inni mediatorzy doprowadzili do krótkiego zawieszenia broni. Na początku grudnia specjalny wysłannik Wspólnoty Europejskiej Cyrus Vance rozpoczął zakończone sukcesem negocjacje z Serbią.
14 tysięcy żołnierzy sił pokojowych ONZ (UNPROFOR) przybyło wtedy w rejony Chorwacji przejęte przez Serbów. Zawierane kilkunastokrotnie rozejmy na ogól były przestrzegane. Armia federalna otrzymała pozwolenie na wycofanie się z baz w głębi Chorwacji bez konieczności upokarzającego składania broni, dzięki czemu uniknięto wzrostu napięcia.
W tym czasie Niemcy zaczęty wywierać silny nacisk na innych członków Wspólnoty Europejskiej, by jak najszybciej uznali niepodległość Słowenii i Chorwacji, chociaż w obu tych krajach nie zostały jeszcze zagwarantowane prawa mniejszości narodowych.
8 października 1991 r., po wygaśnięciu trzymiesięcznego moratorium, Chorwacja ogłosiła pełną niepodległość. W grudniu chorwacki parlament z opóźnieniem uchwalił wprowadzenie poprawek do konslylucji, gwarantujących prawa mniejszościom narodowym i przestrzeganie praw człowieka był to warunek uznania Chorwacji przez Wspólnotę Europejską. Stało się to faktem na początku 1992, w maju Chorwacja została uznana przez USA i przyjęta w poczet członków ONZ.


Pokojowy plan ONZ dotyczący Krajiny miał doprowadzić do rozbrojenia paramilitarnych formacji serbskich, repatriacji uchodźców i powrotu zajętych terenów do Chorwacji. Republika Serbska Krajina, proklamowana 19 grudnia 1991 r., nie została uznana przez inne państwa.

W styczniu 1993 r. armia chorwacka nagle rozpoczęła ofensywę w południowej Krajinie, zmuszając Serbów do odwrotu. Zdobyła z powrotem niektóre punkty strategiczne, jak zniszczony most Masienica, lotnisko Zemunik w pobliżu Zadaru i zaporę hydroelektryczną Parućac na wzgórzach pomiędzy Splitem i Bośnią i Hercegowiną. Serbowie krajińscy zadeklarowali, że nigdy nie zaakceptują rządu z Zagrzebia, i w czerwcu 1993 r. głosowali w przytłaczającej większości za przyłączeniem swojego terytorium do bośniackich Serbów (i w końcu do Wielkiej Serbii). Sytuacja została rozwiązana dopiero w sierpniu 1995 r., w którym to roku Krajinę przyłączono na stałe do Chorwacji.
Samozwańcza „Republika Serbskiej Krajiny" zorganizowała w grudniu 1993 r. wybory nie uznane przez żaden podmiot prawa międzynarodowego. Po trwających w tym czasie czystkach etnicznych z 44 tysięcy mieszkających tu Chorwatów pozostało zaledwie około 900. Choć planu pokojowego Cyrusa Vance'a nie udało się wcielić w życie, 29 marca 1994 r. Serbowie z Krajiny podpisali porozumienie o wstrzymaniu ognia, w wyniku czego sytuacja w regionie znacznie się uspokoiła, a między stronami konfliktu powstały zdemilitaryzowane „strefy rozdzielające".
Kiedy uwagę świata zaprzątnęły z kolei przerażające wydarzenia w Bośni i Hercegowinie, władze Chorwacji po cichu zaczęły importować broń. l maja 1995 r. chorwacka armia i policja wkroczyły do okupowanej zachodniej Sławonii na wschód od Zagrzebia, w wyniku ataku zginęło 7 osób, a 130 zostało rannych. Po przejęciu przez Chorwatów pełnej kontroli nad tym terytorium uciekło stąd około 15 tysięcy Serbów, nie dowierzających zapewnieniom chorwackiego rządu, że nie grozi im żaden odwet.

Belgrad w ogóle nie zareagował na tę kampanię, wyraźnie odmawiając poparcia Serbom z Krajiny, co zachęciło Chorwatów do kolejnej operacji wojskowej. O świcie 4 sierpnia rozpoczął się gwałtowny ostrzał artyleryjski serbskiej stolicy w Kninie. Dwukrotnie mniej liczne oddziały Serbów uciekły do północnej Bośni, a wraz z nimi 150 tysięcy ludności cywilnej, często były to rodziny mieszkające w Krajinie od wielu pokoleń. Walki trwały zaledwie kilka dni, ale potem rozpoczął się terror: serbskie wsie grabiono i palono, a nielicznych starszych wiekiem Serbów, którzy zdecydowali się pozostać, mordowano.
Porozumienie z Dayton, podpisane oficjalnie w Paryżu w grudniu 1995 r., uznawało tradycyjne granice Chorwacji i zapewniało jej zwrot wschodniej Sławonii. Sytuacja w zasadzie się ustabilizowała, aczkolwiek tysiące uchodźców wciąż żyje w niepewności. Władze chorwackie oficjalnie zgodziły się na repatriację wypędzonych Serbów, ale w praktyce mnożą biurokratyczne przeszkody, by im to uniemożliwić.



IP:38.103.63.59, host: 38.103.63.59.
nick:
    Wypowiedzi i opinie:
  • maly penis:   Przydalo mi sie bardzo do prezentacji o Chorwacji, dzieki wielkie:)
    dodano: 2008-04-29 01:01:56
    przez: IP 83.8.1.68 host: abnl68.neoplus.adsl.tpnet.pl